مؤلّف كتاب هداية العارفين نام او را حكيم ضبط كرده و اين اديب توانا را ستوده و گفته است : از اين مرد بزرگ ، ديوانى به نام ديوان قطران باقى مانده است . « 1 » [ 180 ] حمّاد بن قريش بلخى حمّاد بن قريش بلخى ، از جمله محدّثان بلخ بود وى در بلخ پا به عرصهء وجود نهاد و در همان‌جا به تحصيل علوم پرداخت . دانش متداول روز را فراگرفت ، تا اينكه در شمار روات و محدّثان قرار گرفت . او بيشتر رواياتش را از طريق عبيد اللّه بن عمر عمرى نقل كرده است . علما و دانش‌پژوهان به‌ويژه محدّثان بلخ از طريق حمّاد بن قريش بلخى رواياتى را نقل كرده‌اند . « 2 » [ 181 ] حمّاد بن محمّد بلخى حمّاد بن محمّد بلخى از مفاخر علماى بلخ بود . وى به بغداد رفت و در آن شهر ساكن شد . خطيب بغدادى مىنويسد : حمّاد بن محمّد بلخى ، در بغداد به تدريس علم حديث اشتغال داشت . ابو عوانه محمّد بن حسن بن نافع باهلى از جمله شاگردان او بوده و از

--> ( 1 ) - هداية العارفين ، ج 3 ، ص 525 ؛ صبح گلشن ، ص 334 ؛ تاريخ افغانستان بعد از اسلام ، ص 753 ؛ محيط زندگى ، احوال و اشعار رودكى ، ص 472 ؛ لباب الالباب ، ص 401 ؛ هفت اقليم ، ج 3 ، ص 216 . ( 2 ) - الثقات ، ج 8 ، ص 205 .